جمال الدين محمد الخوانساري

56

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

بدرستى كه تو اگر پرهيزگارى كنى پاك گردى از پليدى گناهان . مراد اين است كه پرهيزگار آن است كه خود را پاك دارد از پليدى گناهان واجتناب كند از آنها ، يا اين كه اگر پرهيزگار گردى خود را پاك گردانيدى از پليدى گناهان گذشته وپرهيزگارى تو سبب محو آنها گردد . 3806 انّك ان أطعت اللّه نجّاك واصلح مثواك . بدرستى كه تو اگر فرمانبرى خدا را رستگارى دهد ترا وبساز آورد منزل ترا . 3807 انّك ان أطعت هواك اصمّك وأعماك وافسد منقلبك وارداك . بدرستى كه تو اگر فرمانبرى خواهش خود را كر گرداند ترا وكور گرداند ترا ، وتباه گرداند جاى بازگشت ترا ، وهلاك گرداند ترا يا بيندازد ترا يعنى در هلاكت با پستى مرتبه . و « كر گردانيدن وكور گردانيدن أو » باعتبار اين است كه كسى كه تابع هوى وخواهش خود باشد گوش نمىدهد بپند وموعظه كه منافى آن باشد ونمىشنود آن را وهمچنين نمىبيند آنچه را خلاف آن باشد ومتنبه نمىشود از ديدن آن ، پس گويا كر وكور گرديده . 3808 انّك ان أحسنت فنفسك تكرم وإليها تحسن . بدرستى كه تو اگر نيكوئى كنى پس نفس خود را گرامى گردانى وبسوى أو نيكوئى كنى ، مراد اين است كه نيكوئى كردن با مردم در حقيقت نيكوئى كردن با خود است وثمره آن از براي أو زياد ، است از نفعي كه از آن برسد به آن كه نيكوئى شده باو ، زيرا كه نفعي كه بآن شخص رسيده همان احسانى است كه باو شده وظاهر است كه آن را قدرى نباشد در برابر ثوابي كه حق تعالى بازاى آن باو رساند در دنيا وآخرت . 3809 انّك ان أسأت فنفسك تمتهن وايّاها تغبن . بدرستى كه تو اگر بدى كنى پس نفس خود را خوار گردانى وأو را مغبون